Ngoài việc đưa ra phương án bỏ sổ hộ khẩu giấy thay bằng mã số định danh, Bộ công an còn đề xuất bãi bỏ hàng loạt thủ tục hành chính liên quan đến đăng ký, quản lý cư trú như tách hoặc cấp đổi sổ hộ khẩu; cấp lại sổ hộ khẩu…

Chia sẻ trên báo VNE, anh Trần Ngọc Thạch (30 tuổi, Hà Nội) cho hay gặp khá phiền phức khi đi làm các thủ tục hành chính do phải xuất trình hàng loạt giấy tờ, trong đó không thể thiếu cuốn sổ hộ khẩu.

Anh tán thành việc mỗi người có một mã số định danh cá nhân và dùng chung cho việc quản lý dân cư. “Nếu khi làm các thủ tục hành chính, chúng tôi chỉ cần cung cấp mã số này sẽ cho ra hết họ tên, năm sinh, địa chỉ cư trú, lý lịch tư pháp… thì quá tuyệt vời”, anh Thạch nói.

Ông Nguyễn Hữu Trí (82 tuổi, quận Cầu Giấy, Hà Nội), cho biết ông từng là cán bộ tư pháp phường về hưu nên quá hiểu những phiền hà từ việc quản lý bằng hộ khẩu. Ông đánh giá nếu bỏ được sẽ là bước tiến vượt bậc, giảm nhiều gánh nặng cho người dân. Hiện, mỗi lần đi làm thủ tục hành chính, người dân dù xuất trình hàng loạt giấy tờ tuỳ thân song vẫn bị yêu cầu phải có sổ hộ khẩu. “Đây là việc chỉ gây phiền hà chứ không hề tăng tính chính xác về nhân thân”, ông nói.

Theo ông, trước đây, công nghệ thông tin chưa phát triển nên quản lý dân cư bằng sổ hộ khẩu là cách tối ưu song giờ không còn phù hợp. Hiện nhiều người sinh sống nhiều năm ở Hà Nội nhưng không có sổ hộ khẩu vì thế việc quản lý bằng hình thức này “chỉ là hình thức”.

Dự thảo xóa sổ hộ khẩu vừa được công bố.

Nhiều người cho rằng quản lý dân cư bằng sổ hộ khẩu gây phiền toái. Ảnh minh họa

Bộ Công an vừa công bố Dự thảo Báo cáo đánh giá tác động của chính sách trong dự án Luật Cư trú (sửa đổi) để lấy ý kiến đóng góp trong hai tháng. Ngoài việc đưa ra phương án bỏ sổ hộ khẩu giấy thay bằng mã số định danh, Bộ còn đề xuất bãi bỏ hàng loạt thủ tục hành chính liên quan đến đăng ký, quản lý cư trú như tách hoặc cấp đổi sổ hộ khẩu; cấp lại sổ hộ khẩu…

Thiếu tướng Nguyễn Thanh Hồng (Ủy viên Thường trực Ủy ban Quốc phòng và An ninh) đánh giá việc bỏ quản lý bằng hộ khẩu là “cần thiết và rất cần làm sớm để công dân tránh khỏi những phiền hà, rắc rối”. Chẳng hạn, muốn làm sổ hộ khẩu bạn phải có các điều kiện đi kèm theo như phải có nhà ở Hà Nội bao nhiêu năm, đã thường trú bao nhiêu lâu… “Quy định lạc hậu này dẫn đến sự xin – cho và vấn nạn “chạy” hộ khẩu”, ông nói.

Theo ông Hồng, trước đây trong quá trình xây dựng các dự án Luật Căn cước Công dân, Luật Hộ tịch…, Quốc hội đã đặt ra vấn đề bỏ quản lý bằng hộ khẩu giấy. Đa số cử tri thời điểm đó cũng rất mong muốn. Bộ Công an đã vài lần nêu quan điểm song chưa được cụ thể hoá. Bây giờ là thời điểm chín muồi vì hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư đang dần được hoàn thiện, hơn nữa hiện có nhiều giải pháp tối ưu trong ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý dân cư.

Hiện nay, 15 trường thông tin cơ bản về công dân đang được cơ quan Công an tổ chức thu thập, cập nhật vào cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Các bộ ngành liên quan đang khẩn trương triển khai thực hiện các nhiệm vụ được giao để bố trí vốn cho dự án cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Việc tổ chức triển khai dự án cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư đã hoàn thiện khung pháp lý. Chính phủ đã ban hành 17 nghị quyết chuyên đề liên quan đến việc này. Đồng thời đã xây dựng hạ tầng Trung tâm dữ liệu quốc gia về dân cư tại Hà Nội và TP.HCM; tổ chức cấp hơn 8 triệu số định danh cá nhân tại 16 tỉnh, TP trực thuộc TƯ thông qua công tác cấp căn cước công dân. Ngoài ra bộ phối hợp với Bộ Tư pháp cấp hơn 900.000 số định danh cá nhân cho trẻ em mới sinh tại 18 địa phương; triển khai thí điểm thu thập thông tin dân cư tại Công an tỉnh Hà Nam, Hòa Bình và triển khai phần mềm cư trú tại Công an tỉnh Thừa Thiên Huế…

Bên cạnh đó, ngành Công an đang lưu trữ, khai thác, sử dụng có hiệu quả hệ thống tàng thư CMND với hơn 60 triệu người và hệ thống tàng thư hộ khẩu với hơn 80 triệu nhân khẩu. Bộ Công an khẳng định việc triển khai đồng bộ xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư trên toàn quốc theo lộ trình đến năm 2020 là khả thi.

Bỏ sổ hộ khẩu sẽ giúp tiết kiệm 1.600 tỷ đồng/năm

Bỏ sổ hộ khẩu sẽ giúp tiết kiệm 1.600 tỷ đồng/năm. Ảnh minh họa

Theo kết quả hệ thống hóa các thủ tục hành chính, giấy tờ công dân và các cơ sở dữ liệu liên quan đến quản lý dân cư, hiện nay có khoảng 2.705 thủ tục hành chính có yêu cầu các thông tin cơ bản về công dân; trong 5.400 thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý của các bộ, ngành, có khoảng 1.273 thủ tục hành chính yêu cầu khai thông tin, xuất trình bản chính hoặc nộp bản sao có chứng thực giấy tờ công dân; có khoảng 70 thủ tục hành chính yêu cầu xuất trình giấy khai sinh hoặc bản sao giấy khai sinh; khoảng 18 thủ tục hành chính yêu cầu giấy chứng nhận kết hôn hoặc bản sao Giấy chứng nhận kết hôn …

Theo tính toán sơ bộ, khi cập nhật thông tin cá nhân từ cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư vào giải quyết thủ tục hành chính sẽ giúp giảm chi phí khi thực hiện thủ tục hành chính cho người dân ước tính khoảng 1.600 tỷ đồng/năm từ việc không phải khai nhiều lần các thông tin cơ bản của mình, không phải thực hiện việc sao, chụp hoặc thực hiện thủ tục hành chính chứng thực bản sao từ bản chính giấy tờ công dân như trước đây.