“Trong thời đại đổi mới ngày nay, một doanh nghiệp tạo tác động xã hội muốn phát triển bền vững phải đi theo mô hình chuỗi giá trị và hệ sinh thái. Đối với lĩnh vực nông nghiệp, đặc biệt là nông nghiệp xanh, điều đó còn quan trọng và cần thiết hơn bao giờ hết”. Đó là chia sẻ của anh Huỳnh Hạnh Phúc, nhà sáng lập của Green Edu và Quỹ Khởi nghiệp xanh trên quê hương Việt Nam (Green Startup Foundation) khi được hỏi đâu là hướng đi cần thiết cho các doanh nghiệp tạo tác động xã hội trong nền nông nghiệp Việt Nam hiện đại.

Anh Huỳnh Hạnh Phúc, CEO kiêm co-founder Green Edu và Teach for Vietnam

Anh Huỳnh Hạnh Phúc, CEO kiêm đồng sáng lập Green Edu và Teach for Vietnam.

Khái niệm chuỗi giá trị nông nghiệp và hệ sinh thái

Hiểu một cách đơn giản, chuỗi giá trị nông nghiệp là một chuỗi cần thiết cho sản phẩm nông nghiệp để di chuyển từ khâu đầu vào, sản xuất, sau thu hoạch, chế biến xử lí, mua bán trên thị trường và đến tay người tiêu dùng cuối cùng.

Về cơ bản khi có một chuỗi giá trị hoàn thiện và kết nối được các bên tham gia từ người nông dân, nhà sản xuất, người tiêu dùng và các cấp ban ngành liên quan thì sẽ tạo ra một hệ sinh thái vững mạnh. Điều này góp phần cực kì quan trọng trong việc đưa nền nông nghiệp Việt Nam cất cánh và tạo sức cạnh tranh cao trong nền kinh tế thị trường ngày nay.

Chuỗi giá trị nông nghiệp và hệ sinh thái

Mô hình chuỗi giá trị nông nghiệp.

Chuỗi giá trị nông nghiệp ở Việt Nam

Xây dựng các mô hình sản xuất nông nghiệp liên kết theo chuỗi đang được xem là một hướng đi mới và nhận được nhiều quan tâm từ các doanh nghiệp cũng như chính quyền địa phương. Tuy nhiên, một chuỗi giá trị nông nghiệp có thể tạo ra tác động lớn, giúp cho hàng triệu người nông dân hiện tại vẫn chưa có ở Việt Nam, đa phần chỉ mới dừng lại ở cấp độ cá nhân và còn nhỏ lẻ, manh mún.

Theo anh Phúc, thực trạng này xuất phát từ 3 lý do. Lý do thứ nhất là nguồn cung và cầu không gặp nhau. Theo đó, bất kì lĩnh vực kinh doanh nào cũng cần tìm được một thị trường tiêu thụ ổn định trước khi tính đến việc sản xuất lâu dài, còn nền nông nghiệp ở Việt Nam thì đi theo hướng ngược lại, từ đó dẫn tới tình trạng “được mùa rớt giá; được giá mất mùa”, rồi “người làm ra không biết bán cho ai và người cần mua không biết mua ở đâu”… nhất là đối với các sản phẩm nông nghiệp xanh (những sản phẩm hạn chế các tác nhân tiêu cực gây ra bởi nông nghiệp tập quán) lại càng gặp nhiều thách thức hơn do những thông tin bất cân xứng giữa người mua và người bán.

Lý do thứ hai, vai trò của các cấp ban ngành liên quan trong việc đưa ra các chính sách hỗ trợ phát triển nông nghiệp còn yếu, chưa nhận được sự quan tâm đúng mức cũng như chưa có nhiều nguồn đầu tư lớn mạnh cho lĩnh vực này. Lý do thứ ba là sự thiếu hụt nguồn nhân lực trẻ trí thức để có thể đưa ra các sáng kiến đổi mới, áp dụng công nghệ thông tin, mô hình kinh tế 4.0 vào nền nông nghiệp hiện tại.

Anh Phúc chia sẻ: “Ngày nay, có rất nhiều bạn trẻ quan tâm đến lĩnh vực nông nghiệp xanh, các bạn giỏi và có chí hướng mong muốn xắn tay áo lên để làm một điều gì mới mẻ, có tầm ảnh hưởng đối với nền nông nghiệp nước nhà. Tuy nhiên, các bạn lại đang loay hoay, gặp khó khăn trên con đường tìm kiếm nguồn vốn đầu tư, không có nhiều đất canh tác, cũng như không có quá nhiều kinh nghiệm và kiến thức trong lĩnh vực này (mặc dù có rất nhiều bạn trẻ xuất phát từ trường Nông Lâm hoặc được đi đào tạo từ nước ngoài về). Điều này có thể tạo ra khoảng cách trong việc tiếp cận lĩnh vực nông nghiệp đối với họ.”

Giải pháp cho nền nông nghiệp xanh bền vững

Để có thể giải quyết những khó khăn và thách thức hiện tại, từ đó mang lại một nền nông nghiệp nông thôn Việt Nam phồn thịnh thông qua việc cải thiện hệ sinh thái khởi nghiệp và nguồn nhân lực trong nông nghiệp đinh hướng theo chuỗi giá trị và thị trường; Green Edu và Quỹ khởi nghiệp xanh đã được thành lập dưới sự tâm huyết của anh Phúc và các nhà đồng sáng lập khác. Đây sẽ là nơi đào tạo và ươm mầm cho các doanh nghiệp tạo tác động xã hội trong lĩnh vực nông nghiệp với các hoạt động chính: Tổ chức các chương trình đào tạo giúp các đơn vị khởi nghiệp trẻ nâng cao năng lực sản xuất, quản trị, hợp tác cũng như kỹ năng gọi vốn đầu tư; Hỗ trợ tìm đất canh tác; Xây dựng hệ sinh thái vững mạnh bằng cách kết nối các dự án của doanh nghiệp với các chuyên gia trong và ngoài nước, hợp tác với các lãnh đạo địa phương và doanh nghiệp khác, từ đó tối đa hóa sản xuất cũng như tìm được đầu ra cho các sản phẩm, dịch vụ của doanh nghiệp trên thị trường.

Ngoài ra, có thể kết nối doanh nghiệp với người nông dân và các dự án cộng đồng xung quanh để cùng lan tỏa kiến thức, áp dụng khoa học hiện đại vào việc canh tác và ngược lại chính doanh nghiệp cũng sẽ học được kinh nghiệm từ các dự án cộng đồng về việc phát triển nông nghiệp tại địa phương. Đây sẽ là mối quan hệ tương quan hai chiều cần thiết trong việc phát triển lâu dài sau này.

Đặc biệt, hoạt động cung cấp vốn hạt giống (seed fund) từ Quỹ khởi nghiêp xanh (Quỹ từ thiện xã hội ở cấp quốc gia) cho các doanh nghiệp trong giai đoạn mới hình thành, chưa có mô hình kinh doanh cụ thể và chưa tìm được Quỹ đầu tư nhưng có ý tưởng tiềm năng đột phá.

Được biết Green Edu và Quỹ Khởi nghiệp xanh nằm trong nhóm dự án phát triển nông nghiệp nông thôn Việt Nam, bước đầu được thành lập chỉ dựa trên nguồn lực tự chủ của các nhà sáng lập, sau này đã tìm được những đối tác đồng hành như chính quyền tỉnh Tây Ninh, Viện kinh tế nông nghiệp hữu cơ, Nhà máy chế biến rau củ Tanifood (tại Tây Ninh, là nhà máy không chỉ lớn nhất Việt Nam mà còn là 1 trong 5 nhà máy hiện đại nhất khu vực châu Á), các công ty bán lẻ kết nối đầu ra, bao tiêu sản xuất trên thị trường, … để cùng nhau tạo ra một hệ sinh thái vững mạnh hơn. Trong tương lai, Green Edu hy vọng rằng nhóm dự án sẽ nhận được nhiều sự quan tâm và ủng hộ hơn từ cộng đồng, đặc biệt Quỹ Khởi nghiệp xanh có thể sẽ xin được nguồn viện trợ từ các tổ chức trên thế giới như ADB, World Bank, … hoặc viện trợ chính phủ để có thể tiếp tục đầu tư và tái đầu tư cho các doanh nghiệp ở Việt Nam.

Và cuối cùng, bức tâm thư của vị CEO Green Edu đã nhấn mạnh: “Tôi sẽ vẽ ra cho các bạn một cuộc sống mới: nông thôn mới, cơ hội mới, cuộc sống hào sảng, hòa mình vào thiên nhiên, sống gần gũi với cộng đồng; hiểu sâu sắc những vấn đề của họ gặp phải, ăn sạch thở sạch, có cơ hội học tập những xu hướng mới nhất trong nông nghiệp: IoT (Internet Vạn Vật), Blockchain (chuỗi khối), Big Data (Dữ liệu lớn), AI (trí tuệ nhân tạo), quản trị, giáo dục, phát triển cộng đồng. Tôi tin rằng 2019 sẽ là thời khắc để chúng ta bắt đầu hành động xanh hơn, quan tâm nhiều hơn đến phát triển bền vững. Sẽ có thật nhiều nhân lực đến với nông nghiệp, nông thôn, và nông dân Việt Nam (nguồn nhân lực, đào tạo, IT, development, marketing và business, môi trường, khoa học, nghệ thuật…). Thế hệ trẻ sẽ đóng vai trò chủ đạo. Công việc ổn định, khói bụi, bon chen trong các thành phố lớn sẽ được thay thế bằng các công việc rộng mở, thử thách, trải nghiệm thực tế, gần gũi với thiên nhiên, với cộng đồng, xanh trong tư duy, tạo ra nhiều xu thế mới hơn là “dính” vào một con đường một mắc xích đã được vạch định sẵn, đo thành công bằng hạnh phúc và giá trị đã tạo ra cho cuộc đời, cởi mở hào sảng và tìm thấy nhiều cơ hội mới lấp lánh.”

Hy vọng rằng Green Edu sẽ thực hiện được sứ mệnh của một doanh nghiệp tạo tác động xã hội: thay đổi trực tiếp cuộc sống của hơn 6 triệu người nông dân trong 10 năm sắp tới và mang đến nhiều cơ hội cho các doanh nghiệp xã hội khác, là cánh chim đầu đàn trong việc phát triển chuỗi giá trị nông nghiệp như mục tiêu mình đã đề ra.

Là một trong những doanh nhân tâm huyết với lĩnh vực nông nghiệp xanh, anh Huỳnh Hạnh Phúc không chỉ muốn chia sẻ góc nhìn của mình về lĩnh vực này, mà hơn thế, truyền kinh nghiệm và khuyến khích những người có chung niềm đam mê. Anh chính là một trong những diễn giả khách mời của Diễn đàn Doanh nghiệp tạo tác động xã hội (Impact Enterprise Summit 2019) do Seed Planter tổ chức, mang đến một thử thách tư duy về chủ đề Nông nghiệp cho các bạn trẻ tham dự.

Diễn đàn là sự kiện thường niên nhằm lan tỏa và truyền cảm hứng về mô hình doanh nghiệp tạo tác động xã hội tại Việt Nam, cũng như mong muốn kết nối nguồn lực về nhân sự – tài chính giữa các doanh nghiệp tạo tác động xã hội và những người khát khao tạo nên thay đổi tích cực cho cộng đồng.

Thông tin đăng ký tham dự chương trình

Thời gian: 8h30 – 17h, ngày 30/03/2019

Địa điểm: Đại học RMIT, Quận 7, TP.HCM

Thông tin chi tiết: http://summit.seedplanter.vn/

Đăng ký tham dự tại: http://bit.ly/IES19

Trả lời