Lãnh đạo Bộ Tài chính cho rằng, thị trường xăng dầu vừa qua phát triển chưa có chiến lược, định hướng đầy đủ theo quy hoạch đảm bảo hiệu quả, bền vững.

Phát biểu trong cuộc họp giữa Tổ công tác Chính phủ với Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) hôm 26/9, ông Đỗ Hoàng Anh Tuấn – Thứ trưởng Tài chính nhận định, “Có lẽ Việt Nam là quốc gia duy nhất hướng dẫn định giá đầu ra sản phẩm xăng dầu bằng bình quân gia quyền thuế đầu vào nhập khẩu của các nguồn khác nhau, cơ chế bình ổn giá, tỷ lệ chiết khấu kinh doanh…”. Bộ Tài chính là một trong hai cơ quan được Chính phủ giao điều hành giá xăng dầu hiện nay.

Đề xuất sửa cách tính giá cơ sở xăng dầu liệu có khả quan?. Ảnh: Vietnamnet

Theo ông Tuấn, cần phải sửa Nghị định 83 về kinh doanh xăng dầu, nhất là quy định liên quan tới tính giá đầu ra nếu muốn có thị trường xăng dầu thực sự, có sự quản lý của Nhà nước.

Lãnh đạo Bộ Tài chính cũng cho rằng, thị trường xăng dầu vừa qua phát triển chưa có chiến lược, định hướng đầy đủ theo quy hoạch đảm bảo hiệu quả, bền vững. Số lượng đầu mối lớn, nhưng hầu hết là nhỏ lẻ, các điều kiện bảo đảm phát triển bền vững chưa có. Do đó, rất cần một khuôn khổ pháp lý đầy đủ, làm cơ sở xây dựng chiến lược thị trường.

Thừa nhận công thức thuế hiện nay trong công thức tính giá cơ sở các mặt hàng xăng dầu “không còn minh bạch, khiến doanh nghiệp rất khó làm”, ông Trần Quốc Khánh – Thứ trưởng Công Thương phân tích, tính bình quân thuế từ các thị trường nhập khẩu trong quý này để áp cho công thức tính giá trong quý sau (thuế bình quân gia quyền) với hệ số K (tác động của các hiệp định thương mại tự do) gây ra sự “lờ mờ”, khiến doanh nghiệp khó đoán định.

Tại kỳ điều hành ngày 26/9, theo tính toán của Bộ Tài chính, quý III/2018 mức thuế bình quân nhập khẩu trong tính giá cơ sở xăng dầu với xăng 10%; dầu diesel 0,88%; dầu hỏa 0,14%; dầu mazut 2,04%.

Liên Bộ Tài chính – Công Thương từng cho biết về lâu dài sẽ nghiên cứu đưa ra giải pháp thích hợp hơn. Tuy nhiên, từ khi được áp dụng tại kỳ điều hành giá xăng dầu tháng 3/2016 đến nay, vẫn chưa có giải pháp đáng kể nào được chính thức đưa ra.

Tuy nhiên, tại cuộc họp sáng 28/9, Thứ trưởng Bộ Công Thương Đỗ Thắng Hải cho hay: Mới đây, Bộ Công Thương đã huỷ quyết định công nhận thương nhân nhập khẩu xăng dầu của 3 đơn vị nên hiện nay, cả nước có 27 đầu mối nhập khẩu, phân phối xăng dầu, trong đó có 3 đầu mối nhập khẩu xăng dầu hàng không.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Đỗ Thắng Hải phát biểu tại cuộc họp. Ảnh: Đầu tư chứng khoán

“Với số lượng như vậy cũng chưa thể nói là đúng nghĩa thị trường được. Như trong vận tải có hàng chục hãng taxi, trước đây có việc giá xăng tăng thì các hãng tăng giá cước kịp thời. Nhưng khi giá xăng giảm thì họ lâu giảm hoặc giảm ít. Nếu bỏ giá cơ sở thì xăng dầu cũng như vậy, là công cụ để bảo đảm việc điều chỉnh giá kịp thời với thị trường, bảo đảm hài hoà lợi ích của người dân và doanh nghiệp xăng dầu”, ông Hải nói.

Tuy thế, ông Đỗ Thắng Hải cho biết đề nghị bỏ quy định giá cơ sở để tính giá xăng dầu không phải của Bộ Công Thương.

Về điều hành giá xăng từ nay tới hết năm 2018, ông Hải lưu ý giá xăng dầu thành phẩm thế giới đang tăng theo quy luật được sử dụng nhiều hơn vào mùa đông. Hiện còn 5 tháng nữa, tính tới hết Tết Nguyên Đán, cần phải “gia cố” Quỹ bình ổn xăng dầu trên cơ sở điều hành trích lập, xả Quỹ phù hợp với thực tiễn để bảo đảm không tăng giá vào dịp Tết.

Đức Anh (T/h)