Môi trường kinh doanh của các doanh nghiệp đã có nhiều biến chuyển…

Chính phủ, Thủ tướng Chính đã chỉ đạo quyết liệt và đưa ra các giải pháp đúng đắn, kịp thời cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, tạo thuận lợi cho DN phát triển trong giai đoạn 2016 – 2018, điển hình là việc hoàn thiện thể chế, pháp luật, ban hành các Nghị quyết số 19/NQ-CP hàng năm, Nghị quyết số 35/NQ-CP tháo gỡ các rào cản cho DN. Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ liên tục chỉ đạo quyết liệt để cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính, yêu cầu các bộ, ngành và địa phương rà soát, cắt giảm và đơn giản hóa nhiều thủ tục hành chính (TTHC) để tạo thuận lợi hơn nữa cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Trong thời gian qua thủ tướng Chính phủ đã ban hành nhiều Chỉ thị để cải cách môi trường kinh doanh như: Chỉ thị tăng cường cải cách hoạt động kiểm tra chuyên ngành và cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh; Chỉ thị về tổ chức triển khai thực hiện hiệu quả Luật Hỗ trợ DN nhỏ và vừa; tiếp tục đẩy mạnh triển khai, thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 35/NQ-CP ngày 16/5/2016 về hỗ trợ và phát triển DN đến năm 2020 và Chỉ thị số 26/CT-TTg ngày 06/6/2017 của Thủ tướng Chính phủ về tiếp tục triển khai hiệu quả Nghị quyết số 35/NQ-CP.

Môi trường đầu tư kinh doanh được cải thiện là một trong những nhân tố quan trọng để tạo đà phát triển, tăng trưởng bền vững, sẽ có tác động rõ rệt vào các năm tiếp theo.

Theo Bộ KH&ĐT, dự kiến tình hình đăng ký DN trong cả năm 2018 tiếp tục có được ảnh hưởng tích cực từ những nỗ lực của Chính phủ trong cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, tháo gỡ khó khăn cho DN thông qua cải cách TTHC, hoàn thiện khung khổ pháp lý về đầu tư kinh doanh và các chính sách hỗ trợ DN. Bên cạnh đó, sự gia tăng tính cạnh tranh, thanh lọc của thị trường trong bối cảnh hội nhập và tác động của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 sẽ góp phần tạo áp lực đối với DN trong nước, từ đó tác động đến tình hình đăng ký DN.

Theo báo cáo của Chính phủ: Tình hình đăng ký DN tiếp tục khởi sắc, ước đạt khoảng 130 ngàn DN, tăng 2,5%. 9 tháng đầu năm có 96.611 DN đăng ký thành lập mới, tăng 2,8% (cùng kỳ tăng 15,3%).

Cải cách về đăng ký thành lập doanh nghiệp đã đem lại những kết quả đáng khích lệ khi số lượng doanh nghiệp gia nhập thị trường ngày càng gia tăng. 2016 là năm đầu tiên số doanh nghiệp thành lập mới vượt ngưỡng 100.000. Trong quý đầu tiên của năm 2018, số doanh nghiệp thành lập mới và quay lại hoạt động là 35.200, tương đương với mức gần 400 doanh nghiệp mới thành lập và quay lại hoạt động một ngày.

… Cần phải gỡ rào cản một cách thực chất thì doanh nghiệp mới phát triển vượt bậc

Theo phản ánh từ nhiều hiệp hội DN, DN tư nhân vẫn đang đối diện với những rào cản phát triển, vẫn chưa thực sự được cởi trói để lớn mạnh. Đặc biệt là các rào cản cố hữu về tiếp cận vốn tín dụng chính thức, đất đai, chi phí cơ sở hạ tầng logistics, chi phí hải quan… vẫn chưa được gỡ bỏ nhiều.

Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng cho biết, vấn đề điều kiện kinh doanh và kiểm tra chuyên ngành đã thực hiện tốt nhưng cần làm tốt hơn. Hiện có tổng số 9.926 dòng hàng phải kiểm tra chuyên ngành và 120 thủ tục kiểm tra chuyên ngành, mới chính thức cắt giảm, đơn giản hóa được 1.700 dòng hàng và 30 thủ tục. Hiện có tổng số 6.191 điều kiện kinh doanh, mới chính thức cắt giảm được 1.133 điều kiện, đạt trên 30% so với yêu cầu. Như vậy, còn phải cố gắng nhiều.

TS. Nguyễn Việt Cường – Khoa Kinh tế học, Đại học Kinh tế Quốc dân cho rằng: “Chính sách gia tăng tổng cung cần được tập trung với quyết tâm lớn”. Đi theo định hướng này, việc giảm chi phí sản xuất kinh doanh cho DN cần được coi là một ưu tiên chính sách. Theo đó, “việc tháo gỡ các rào cản làm giảm khả năng tiếp cận và/hoặc tăng chi phí tiếp cận các yếu tố sản xuất và chi phí thực hiện nghĩa vụ Nhà nước là rất cần thiết nhằm tiết giảm chi phí của DN và đóng góp vào chính sách gia tăng tổng cung”, TS. Cường chia sẻ.

Bên cạnh đó, các chuyên gia cho rằng cần tiếp tục các giải pháp để nâng cao năng lực, hiệu quả hoạt động, sức cạnh tranh của DN Việt trước bối cảnh hội nhập toàn cầu, cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Tại Hội nghị Thượng đỉnh kinh doanh Việt Nam mới đây, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc chỉ ra thực tế đến nay Việt Nam tuy đã tham gia khá rộng vào nhiều chuỗi giá trị toàn cầu nhưng xét về độ sâu thì vẫn còn rất nhiều việc phải làm. Theo các thống kê, hiện mới chỉ có khoảng 21% DN vừa và nhỏ Việt Nam tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu, thấp hơn nhiều so với tỷ lệ 46% ở các nước trong khu vực ASEAN.

Rõ ràng, sẽ còn nhiều việc phải làm, không chỉ để đạt các mục tiêu về số lượng cải cách TTHC đã đề ra hay tăng thứ hạng trong các bảng xếp hạng,… mà phải giúp cho môi trường kinh doanh, thể chế, chính sách là bệ phóng, là động lực cho DN phát triển. Bởi thách thức là nhãn tiền và tiềm năng, cơ hội cũng rất rõ ràng đối với DN trong thời gian tới.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã khẳng định Chính phủ cam kết đóng vai trò kiến tạo phát triển, đồng hành cùng DN. Thế nhưng, DN cũng phải tự nâng cấp mình, cải thiện năng lực quản trị và độ tinh thông trong hoạt động, theo đuổi các giá trị và tầm nhìn dài hạn.