Hai trong số những tồn tại day dứt nhất của khối công ty chứng khoán cũng kỳ vọng sẽ được tháo gỡ trong lần sửa đổi này.

Dự thảo Luật Chứng khoán vừa được Bộ Tài chính và Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước công bố chiều ngày 3/10 có nội dung sửa đổi liên quan đến khối công ty chứng khoán bao gồm: tách bạch giữa thủ tục đăng ký thành lập doanh nghiệp và cấp giấy phép hoạt động kinh doanh đối với ngành nghề kinh doanh có điều kiện; khắc phục sự phân tán và thiếu thống nhất trong giải thể thủ tục thành lập doanh nghiệp; bảo đảm tổ chức kinh doanh chứng khoán có điều kiện để nâng cao chất lượng dịch vụ phục vụ khách hàng, tuân thủ pháp luật.

So với luật hiện hành, dự thảo Luật Chứng khoán sửa đổi ghép hai chương: “Thanh tra và xử lý vi phạm” và “Giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo và bồi thường thiệt hại” thành một chương “Thanh tra, xử lý vi phạm, giải quyết tranh chấp và bồi thường thiệt hại”, để đảm bảo tuân thủ quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Bên cạnh những nội dung sửa đổi về phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng, giải thích từ ngữ,… dự thảo luật sẽ quy định rõ thống nhất với Luật Doanh nghiệp về phạm vi điều chỉnh hoạt động chào bán chứng khoán. Theo đó, Luật Chứng khoán điều chỉnh hoạt động chào bán chứng khoán ra công chúng, chào bán chứng khoán của công ty đại chúng. Chào bán chứng khoán riêng lẻ của tổ chức phát hành không phải là công ty đại chúng thực hiện theo quy định của Luật Doanh nghiệp.

Dự thảo Luật Chứng khoán 2019 đặt lợi ích của nhà đầu tư được ưu tiên hàng đầu. Ảnh: Vneconomy

Cụ thể, theo tờ Vneconomy, đối với điều cấp phép công ty chứng khoán, Dự thảo Luật tách điều kiện cấp phép công ty chứng khoán thành 2 điều kiện khác nhau, đồng thời bổ sung quy định cụ thể về điều kiện cấp Giấy phép hoạt động kinh doanh chứng khoán gồm: điều kiện về vốn, về cổ đông, thành lập góp vốn, cơ cấu cổ đông… Các điều kiện cụ thể này sẽ được luật hóa từ các văn bản hướng dẫn Luật hiện hành và có chỉnh sửa cho phù hợp hơn với thực tiễn.

Phó Chủ tịch Ủy ban chứng khoán Nhà nước Vũ Thị Chân Phương phân tích: “Khi doanh nghiệp không còn hoạt động, năng lực tài chính cũng không còn, nhưng vẫn không thể giải thể hoặc phá sản vì vẫn còn nghĩa vụ thực hiện nợ với khách hàng và như vậy không thể xóa tên.

Đối với quy định liên quan đến vai trò giám sát của tổ chức kinh doanh chứng khoán đối với khách hàng bảo đảm tuân thủ pháp luật chưa được đề cập trong Luật Chứng khoán hiện hành, sẽ được bổ sung trong dự thảo, nhằm giám sát giao dịch chứng khoán được triển khai toàn diện hơn, việc phát hiện ngăn ngừa các hành vi vi phạm về giao dịch chứng khoán sẽ kịp thời và hiệu quả, nhất là khi thị trường chứng khoán phái sinh đã đi vào hoạt động.

Cụ thể, bổ sung quy định về quyền hạn, trách nhiệm của các công ty chứng khoán trong việc giám sát đảm bảo khách hàng tuân thủ quy định giao dịch chứng khoán, Dự thảo Luật sẽ quy định rõ tài sản của khách hàng do công ty chứng khoán tiếp nhận và quản lý là tài sản huộc quyền sở hữu của khách hàng. Trường hợp công ty chứng khoán giải thể hoặc bị phá sản, các tài sản này phải được hoàn trả cho khách hàng sau khi trừ đi nghĩa vụ nợ phải trả của khách hàng.

Quy định này sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc xử lý các trường hợp công ty chứng khoán giải thể, phá sản, khắc phục được hạn chế hiện nay của Luật chứng khoán hiện hành khi mới chỉ quy định nghĩa vụ quản lý tách biệt chứng khoán của từng nhà đầu tư, tách biệt tiền và chứng khoán của nhà đầu tư với tiền và chứng khoán của công ty chứng khoán mà chưa khẳng định rõ tài sản của khách hàng do công ty chứng khoán tiếp nhận và quản lý là tài sản thuộc quyền sở hữu của khách hàng.

Ngoài ra, dự thảo Luật cũng quy định rõ theo nghiệp vụ kinh doanh được cấp phép hoạt động công ty chứng khoán được cung cấp dịch vụ chứng khoán, bổ sung quy định nghĩa vụ của công ty chứng khoán trong xây dựng hệ thống, cơ sở dữ liệu dự phòng để bảo đảm hoạt động an toàn và liên tục.

Hai trong số những tồn tại day dứt nhất của khối công ty chứng khoán cũng kỳ vọng sẽ được tháo gỡ trong lần sửa đổi này. Ảnh minh họa

Trên thị trường chứng khoán hiện còn 77 công ty chứng khoán hoạt động bình thường nhưng không được cập nhật trên hệ thống doanh nghiệp quốc gia. Trong khi đó, khoảng 5 trong số 28 công ty chứng khoán đã bị loại khỏi cuộc chơi thông qua việc chấm dứt hoạt động, đình chỉ hoạt động, giải thể và hợp nhất, rút nghiệp vụ môi giới, vẫn chưa thể xóa tên dù đã ngừng hoạt động. Hai trong số những tồn tại day dứt nhất của khối công ty chứng khoán được kỳ vọng sẽ được tháo gỡ trong lần sửa đổi Luật Chứng khoán vào năm 2019.

Theo dự kiến kế hoạch, Luật Chứng khoán sửa đổi sẽ trình Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội và trình Quốc hội cho ý kiến vào quý II/2019; và trình Quốc hội xem xét, biểu quyết thông qua vào quý IV/2019.

Sau khi Luật Chứng khoán sửa đổi được thông qua và đi vào thi hành trên thực tiễn, với một hệ thống pháp luật hoàn thiện, kỳ vọng sẽ góp phần thúc đẩy thị trường chứng khoán phát triển ổn định, bền vững, đảm bảo tính công khai, minh bạch, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư.