Bộ GD&ĐT đang xin ý kiến về dự thảo nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giáo dục. Trong đó, điều 32 của dự thảo ghi: “Phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng đối với hành vi xúc phạm nhân phẩm, danh dự người học. Phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 30 triệu đồng đối với hành vi xâm phạm thân thể người học”. Việc này đang tạo lên những luồng ý kiến gây chú ý trong dư luận.

‘Lương giáo viên không đủ sống lấy đâu nộp phạt đến 30 triệu đồng?’

Tất nhiên, hầu hết các nhà giáo thì phản đối dự thảo này. Trao đổi với Dân trí, thầy Trần Mạnh Tùng, giáo viên Toán trường THPT Lương Thế Vinh, Hà Nội, cho rằng điều 29 và 32 trong dự thảo bất cập vì hiện nay các quy định dành cho nhà giáo đã đầy đủ và chi tiết.

Bộ GD&ĐT có Quyết định 16/2008 “Quy định về đạo đức nhà giáo”. Luật Giáo dục 2015 dành hẳn chương IV với 13 điều quy định về “Nhiệm vụ và quyền của nhà giáo”. Khía cạnh xã hội có luật dân sự, hình sự… Các sở GD&ĐT và nhà trường còn có quy tắc ứng xử giáo viên, học sinh, các chế tài kỷ luật tương ứng.

Vì thế, thầy Tùng cho rằng việc có thêm quy định xử phạt hành chính là không cần thiết, thậm chí chồng chéo với luật.

PGS Trần Xuân Nhĩ – nguyên Thứ trưởng GD&ĐT – cho rằng quy định phạt giáo viên xúc phạm học sinh mức cao nhất 30 triệu đồng là không cần thiết. Ảnh: Zing

Cũng theo thầy Trần Mạnh Tùng, trong lĩnh vực giáo dục, do tính chất đặc thù, nhiều quan hệ thầy – trò, đồng nghiệp… được điều chỉnh bởi quan hệ đạo đức, văn hóa, chứ không được “luật hóa”, bởi các quy định, chế tài.

Do đó, hành vi “xúc phạm danh dự, nhân phẩm…” giữa thầy trò, đồng nghiệp nên xử lý theo quy chế, kỷ luật của ngành hơn là xử lý bằng chế tài hành chính.

PGS Trần Xuân Nhĩ – nguyên Thứ trưởng GD&ĐT – cho hay quy định giáo viên xúc phạm nhân phẩm, thân thể học sinh có thể bị phạt lên đến mức cao nhất 30 triệu đồng không cần thiết và không khả thi.
PGS Trần Xuân Nhĩ nói: “Bộ GD&ĐT chỉ đưa ra định lượng phạt nhưng không định lượng được mức độ của hình phạt ra sao và lý giải được định nghĩa “thế nào là xâm phạm”? Bộ cần nghiên cứu để đưa ra thông tin cụ thể, các chế tài phạt tiền từ thấp đến cao, từ nhắc nhở, phê bình đến buộc thôi việc”.

“Hiện tại, lương giáo viên chỉ 2-3 triệu đồng, thậm chí lương cao là 6 triệu đồng. Nhiều người không đủ sống lấy tiền đâu để nộp phạt?”, PGS Nhĩ nói thêm.

Quy định phạt giáo viên đánh học sinh đến 30 triệu là chồng chéo luật

Theo một số luật sư, Bộ GD&ĐT dự kiến phạt giáo viên đến 30 triệu đồng nếu xâm phạm thân thể người học là không cần thiết, chồng chéo với các điều luật khác khi thực hiện.

Theo luật sư Nguyễn Văn Hậu, Phó chủ tịch Hội Luật gia TP.HCM, Hiến pháp năm 2013 quy định rất rõ về quyền bất khả xâm phạm thân thể. Mặt khác, điều 134 về tội cố ý gây thương tích, điều 155 về tội làm nhục người khác của Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017, quy định rất rõ các hành vi mang xâm phạm đến sức khỏe, danh dự, nhân phẩm của người khác. Điều 21 của Nghị định 138/2013/NĐ-CP ngày 22/10/2013 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giáo dục đã có phần xử phạt hành chính người dạy có hành vi xâm phạm thân thể, xúc phạm danh dự, nhân phẩm đến người học. Cụ thể, phạt tiền từ 5 triệu đến 10 triệu đồng đối với hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm, ngược đãi, xâm phạm thân thể người học. Do đó, theo luật sư Hậu, những quy định trong dự thảo nghị định của Bộ GD&ĐT không mới.

Theo luật sư Đỗ Hải Bình, Đoàn luật sư TP.HCM, khoản 2, điều 32 của dự thảo quy định “Phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 30 triệu đồng đối với hành vi xâm phạm thân thể người học”, tuy nhiên lại không nếu rõ hành vi xâm phạm thân thể người học là gì.

Hành vi đánh học sinh gây thương tích, tổn hại đến sức khỏe đã có quy định trong Bộ luật Hình sự (thương tích trên 11%). Trong trường hợp giám định thương tật dưới 11%, việc xử phạt hành vi này cũng đã được quy định cụ thể trong Luật dân sự. Mặt khác, các hành vi vi phạm dẫn đến phạt tiền đều phải tuân thủ theo luật xử phạt hành chính.

Do đó, nếu dự thảo được thông qua, điều 32 của nghị định sẽ chồng chéo những quy định của luật hiện hành.

Trước những phản ứng trên, chiều 3/10, ông Nguyễn Huy Bằng – Chánh thanh tra Bộ GD&ĐT – trả lời báo chí về nghị định xử phạt hành chính trong giáo dục. Theo ông Bằng, nghị định về xử phạt hành chính của Bộ GD&ĐT, cũng như nhiều văn bản pháp luật khác, trước hết để các chủ thể liên quan giáo dục thấy việc không được làm. Nếu làm, người vi phạm sẽ có nguy cơ bị phạt. Mục đích để tránh, chứ không chỉ nhằm phạt nhiều.

Ông Nguyễn Huy Bằng nói thêm nghị định này rất quan trọng nhưng không phải là “cây gậy vạn năng” giải quyết mọi vấn đề, mà cần phối hợp sử dụng nhiều công cụ quản lý khác.

Nghị định cần tuyên truyền sâu rộng để mọi người hiểu, làm đúng theo tinh thần “xử đúng thì tốt, nhưng không phải xử thì tốt hơn”.