Ngày 19/5, tại Hà Nội, hội thảo giới thiệu “Báo cáo đánh giá An toàn nhà báo” (ATNB) được Viện nghiên cứu Truyền thông phát triển (RED) tổ chức với sự tham gia, hưởng ứng, đóng góp ý kiến của các đại biểu đến từ các cơ quan báo chí trung ương và địa phương, các Hội nhà báo trung ương và địa phương, các cơ quan truyền thông, các trường đào tạo báo chí và các thành viên Mạng lưới Bảo vệ Tác nghiệp trên toàn quốc của RED.

Hội thảo được tổ chức với mục đích giới thiệu về “Báo cáo đánh giá An toàn nhà báo” do RED thực hiện dựa trên bộ chỉ số “An toàn nhà báo” của UNESCO.

Theo đó, báo cáo này được thực hiện dựa trên 5 chỉ số chính và 18 chỉ số phụ của UNESCO. Các chỉ số xoay quanh vai trò và phản ứng của các thể chế nhà nước và các nhân tố chính trị; Vai trò và phản ứng của các tổ chức xã hội và giới học thuật; Vai trò và phản ứng của những người làm báo và trung gian; Vai trò và phản ứng của UN và các tổ chức quốc tế khác về an toàn và tội ác không bị trừng phạt. Rất nhiều chỉ số phụ không có dữ liệu và không phù hợp với bối cảnh Việt Nam nên RED chỉ liệt kê chứ không phân tích.

Báo cáo này chỉ thực hiện dựa trên thuật ngữ “nhà báo” của Việt Nam, theo Luật Báo chí năm 2016.

Báo cáo được hoàn thành với sự đóng góp, tư vấn của các bên liên quan như: Cơ quan quản lý Nhà nước về báo chí, Hội Nhà báo Việt Nam, Mạng lưới Bảo vệ tác nghiệp của RED, các chuyên gia báo chí.

Các đại biểu tích cực đóng góp ý kiến cho hội thảo
Các đại biểu tích cực đóng góp ý kiến cho Báo cáo đánh giá An toàn nhà báo.

Đại diện tỉnh Hòa Bình

Đại biểu đến từ Hội Nhà báo tỉnh Hòa Bình phát biểu ý kiến.

Nghiên cứu đã chỉ ra thực trạng ATNB của Việt Nam và phân tích các số liệu từ kết quả nghiên cứu của RED và các cơ quan có thẩm quyền. 

Các số liệu thống kê thu thập được từ nghiên cứu này cho thấy, các trường hợp nhà báo bị tấn công, hành hung khi tác nghiệp chiếm tỷ lệ rất thấp và có xu hướng giảm, không có nhà báo nào bị sát hại mà chủ yếu là đe dọa. Điều đó xuất phát từ việc nhận thức bảo vệ ATNB từ cộng đồng, từ nhà báo, từ cơ quan báo chí và từ cơ quan bảo vệ pháp luật được nâng cao rõ rệt. Các quy định của pháp luật về ATNB cũng được bổ sung và cải thiện. Vì vậy, có thể nói Việt Nam là một trong những nước có đầy đủ các luật về ATNB.

Tuy nhiên, các con số chỉ ra rằng, hiện nay, báo chí Việt Nam đang phải đối mặt với các nguy cơ mới, đó là nguy cơ về an toàn số và an toàn tâm lý.

Ông Phan Hữu Minh – Trưởng ban Kiểm tra Hội Nhà báo Việt Nam – cho biết: “Tôi đã đọc và thấy báo cáo này được xây dựng công phu, khách quan. Nếu có thể nhấn mạnh số lượng báo chí, phát thanh truyền hình của Việt Nam và số người tham gia truyền thông (chuyên nghiệp, không chuyên) là rất lớn, nhưng tỷ lệ bị cản trở, hành hung là nhỏ bé”.

Nhà báo Hoàng Thiên Nga chia sẻ nhiều câu chuyện về an toàn tác nghiệp báo chí

Nhà báo Hoàng Thiên Nga – Trưởng đại diện của báo Tiền Phong khu vực Tây Nguyên – chia sẻ nhiều câu chuyện về an toàn tác nghiệp báo chí.

Nhà báo Hoàng Thiên Nga – Trưởng đại diện của báo Tiền Phong khu vực Tây Nguyên – cho rằng: “Nhà báo cũng bình đẳng như nhiều nghề khác, tức là mình sai thì mình phải chịu. Vậy nên, trừ trường hợp không thể mặt đối mặt, còn các trường hợp khác thì nhà báo nên ghi âm lại, viết và gửi lại cho nhân vật đọc. Trong trường hợp mình không sai mà bị buộc tội thì mình phải đấu tranh đến cùng”.

Các đại diện đóng góp khuyến nghị cho an toàn nh
Hội thảo đã đưa ra nhiều khuyến nghị nhằm bảo vệ tốt hơn an toàn tác nghiệp cho nhà báo.

Trên cơ sở đó, nhóm nghiên cứu đưa ra những khuyến nghị thiết thực nhằm làm tốt hơn việc bảo vệ nhà báo ở Việt Nam. Cụ thể như sau:

Đối với cơ quan thực thi pháp luật: Cần tăng cường sự phối hợp trong việc xử lý vụ việc liên quan đến hoạt động nghiệp vụ của nhà báo, đặc biệt là các cơ quan thực thi pháp luật và cơ quan quản lý nhà nước về báo chí để nâng cao hiệu quả xử lý an toàn nhà báo.

Đối với cơ quan báo chí: Cần trang bị cho nhà báo/phóng viên những kiến thức, kinh nghiệm để ứng phó tốt với những tình huống bị đe dọa, tấn công, đặc biệt là đối với các vụ điều tra chống tham nhũng, tiêu cực. Cùng với đó, cơ quan báo chí cần phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng trong việc xử lý các tình huống xảy ra bằng các hình thức gửi công văn, đăng báo và dùng các quyền của một cơ quan báo chí.

Đối với Hội Nhà báo: Cần đổi mới phương thức bảo vệ nhà báo bằng hình thức như thành lập một bộ phận chuyên trách và đường dây nóng về an toàn nhà báo của Hội; Tăng cường hướng dẫn nghiệp vụ bảo vệ nhà báo cho các hội viên.

Đối với người dân: Cần tuyên truyền nâng cao nhận thức cho người dân về trách nhiệm và vai trò của báo chí.

Đối với các cơ sở đào tạo báo chí: Cần xây dựng chuyên đề giảng dạy/ hội thảo mở, giao lưu về chủ đề ATNB.

Đối với UNESCO: Cần có các chương trình hỗ trợ nghiên cứu về thực trạng nguy cơ an toàn số và an toàn tâm lý (đặc biệt đối với các nhà báo nữ); Xây dựng khung chương trình, giảng dậy về an toàn nhà báo tại các cơ sở đào tạo báo chí.

 

Trả lời