“Để tránh lặp lại việc thừa hàng ngàn nhà tái định cư, khi quy hoạch và xây dựng các khu tái định cư, chính quyền thành phố cần đầu tư bài bản và đầy đủ các tiện ích như trường học, trung tâm thương mại, bệnh viện…”, Giám đốc Sở Xây dựng TPHCM bày tỏ quan điểm.

Tại TPHCM đang có tình trạng số lượng quỹ nhà đất tái định cư tồn đọng rất lớn, do nhà tái định cư không đáp ứng được nhu cầu và không thể ổn định cuộc sống của người dân vùng quy hoạch giải tỏa.

Nhiều chuyên gia cho rằng, có sự thiếu khoa học trong việc xây dựng, bố trí các nhà tái định cư. Số lượng, quy mô, tính chất, điều kiện của các nhà đất tái định cư thường không được tính toán phù hợp cho tất cả mọi đối tượng trong dự án thu hồi đất. Trong số hộ dân bị giải tỏa có nhiều nhóm dân cư khác nhau về nhiều mặt, nhưng khi bố trí nhà tái định cư thì gần như tất cả các dự án đều chỉ chú ý đến diện tích nhà và giá tiền, các yếu tố khác không được đề cập. Thực tế, nhiều hộ dân thà nhận tiền để đi ở thuê, chứ không chịu nhận nhà tái định cư, do nơi ở và điều kiện sống thay đổi khiến họ không tìm được công việc như trước và thu nhập bị giảm sút, khiến chất lượng sống của họ sau giải tỏa chẳng những không được nâng lên mà còn giảm đi nhiều.

 

Ảnh minh họa.

Chia sẻ trên tờ Thời báo Kinh tế Sài gòn, ông Trần Trọng Tuấn, Giám đốc Sở Xây dựng TPHCM cho biết, trong năm 2018 thành phố dự kiến sẽ dùng 8.524 căn hộ và nền đất để tiếp tục bố trí tái định cư cho người dân bị ảnh hưởng của 153 dự án thành phố đã và đang chuẩn bị triển khai.

Bên cạnh đó, TPHCM đề xuất với Chính phủ cho phép chuyển những căn hộ dôi dư thành nhà ở thương mại để bán thu hồi vốn. Trong đó, bán đấu giá 5.222 căn hộ thuộc khu tái định cư Thủ Thiêm; 1.000 căn tại khu tái định cư xã Vĩnh Lộc B (Bình Chánh); 200 căn hộ tại dự án tái định cư Phú Mỹ (quận 7).

Ông Tuấn cũng thừa nhận, việc dư thừa nhà tái định cư đã để lại bài học xương máu về đền bù, giải tỏa. Để tránh lặp lại tình trạng thừa nhà tái định cư, ông cho rằng, khi giải tỏa phải bố trí tại chỗ cho người dân bị ảnh hưởng. Khi thực hiện giải tỏa phải điều tra xã hội học, thống kê số lượng người dân làm nghề gì, nhu cầu và tâm tư, nguyện vọng ra sao để tính toán được nhu cầu thực tế.

Thiết nghĩ, để tránh lặp lại việc thừa hàng ngàn nhà tái định cư, khi quy hoạch và xây dựng các khu tái định cư, chính quyền thành phố cần đầu tư bài bản và đầy đủ các tiện ích như trường học, trung tâm thương mại, bệnh viện… Khi có đầy đủ các tiện ích người dân không phải di chuyển vào trung tâm thì chắc hẳn không ai từ chối nhận nhà tái định cư.

Bày tỏ quan điểm trên Zingluật sư Nguyễn Văn Dũ (Đoàn Luật sư TP.HCM) chỉ ra ở khu 4,3 ha đất thuộc Khu phố 1, phường Bình An, kết quả kiểm tra không yêu cầu trả lại đất cho người dân mà kiến nghị thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho các hộ dân bị thu hồi đất đúng quy định của pháp luật, bảo đảm quyền lợi của người bị thu hồi đất.

Luật sư cho rằng nếu thực tế diện tích đất này đã giao cho các tổ chức, cá nhân đầu tư xây dựng rồi thì việc yêu cầu trả lại là không thể thực hiện được. Nếu trả lại đất thì phải huỷ hoại các công trình đang tồn tại trên đất. Bảo vệ quyền lợi của người bị thu hồi đất mà phải phá huỷ tài sản của tổ chức, cá nhân khác thì việc làm đó không có giá trị, không mang lại ý nghĩa gì cho xã hội.

“Sự việc đã lỡ như vậy rồi, giờ chỉ còn cách tính toán, vận dụng chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư hợp lý cho các hộ dân, làm thế nào để người dân cảm thấy hài lòng”, luật sư Dũ nêu quan điểm.

Ảnh: Thời báo Kinh tế Sài gòn

Bàn về điều này trên báo Nhân dân, chuyên gia Võ Đình Trí, giảng viên Trường đại học kinh tế TP Hồ Chí Minh cho biết, thay vì thực hiện chính sách đền bù tái định cư bằng những chính sách như hiện nay thì Nhà nước nên xem xét, thực hiện song song hai giải pháp: Đền bù theo giá tiệm cận với giá thị trường và phát triển nhà ở xã hội cho thuê, bù đắp bằng quyền chọn cho những người bị di dời khi họ muốn thuê nhà ở xã hội. Khi có được quyền chọn thuê nhà ở xã hội cùng với mức đền bù thỏa đáng, sự lựa chọn của những người dân bị di dời sẽ dễ dàng hơn. Quyền chọn thuê nhà ở xã hội khi đó coi như là phần bù đắp cho rủi ro bị di dời. Dĩ nhiên, với điều kiện là chất lượng các khu nhà ở xã hội cho thuê phải bảo đảm, tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về xây dựng cũng như các điều kiện hạ tầng cần thiết. Cuộc sống của người dân được cải thiện tốt hơn về nhiều mặt, trong đó có các yếu tố quan trọng như khả năng tìm được công việc phù hợp, thu nhập, diện tích nhà bình quân đầu người, chất lượng sống, điều kiện đi lại, mức độ an ninh…