Nhà nước vẫn luôn có chính sách cởi mở cho doanh nghiệp phát triển nhưng vẫn phải đảm bảo quyền lợi cho người lao động trước sự thay đổi sắp tới của chính sách tiền lương.

>> Quy định Nhà nước không can thiệp chính sách tiền lương giúp doanh nghiệp được “cởi trói”

>> Chính sách tiền lương của Hà Nội từ 2021 phải bảo đảm đời sống người lao động

Theo Nghị quyết về Chương trình hành động của Chính phủ về cải cách chính sách tiền lương đối với cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang và người lao động trong doanh nghiệp vừa được ban hành, từ năm 2021, doanh nghiệp được tự quyết định chính sách tiền lương (trong đó có thang lương, bảng lương, định mức lao động); Nhà nước công bố tiền lương tối thiểu vùng, tiền lương bình quân, hỗ trợ cung cấp thông tin thị trường lao động, không can thiệp trực tiếp vào chính sách tiền lương của doanh nghiệp.

Các doanh nghiệp thực hiện chính sách tiền lương trên cơ sở thương lượng, thỏa thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động.

Liên quan đến vấn đề này, theo báo Người lao động, cũng có có ý kiến lo ngại rằng, nếu Nhà nước không quản lý chính sách tiền lương, có thể người sử dụng lao động sẽ lợi dụng ép người lao động nhận mức thu nhập thấp hơn công sức lao động bỏ ra. Quả khảo sát của Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam, 90% cuộc đình công liên quan đến tiền lương và điều kiện làm việc, trong đó các cuộc đình công liên quan trực tiếp đến lương, tiền thưởng là khoảng 60%. Lo ngại của ông Quảng là có cơ sở khi tình trạng doanh nghiệp xây dựng thang bảng lương thành nhiều bậc, tách tiền lương thành nhiều khoản để trốn đóng BHXH (đóng với mức thấp) diễn ra khá phổ biến. Thậm chí, nhiều doanh nghiệp đang tồn tại 3 loại lương: lương tham gia BHXH và giải quyết chế độ chính sách, lương để quyết toán thuế, lương thực chi cho người lao động. Điều này gây khó khăn cho cơ quan quản lý nhà nước trong việc quản lý, kiểm tra chính sách tiền lương đối với các doanh nghiệp và ảnh hưởng lớn tới lương hưu sau này của người lao động.

Ở nhiều doanh nghiệp, người lao động không được nâng bậc lương, chỉ khi nào mức lương tối thiểu vùng tăng thì người lao động mới được tăng theo tỷ lệ tương ứng hoặc theo một mức cố định không thấp hơn mức lương tối thiểu vùng. “Đóng BHXH thấp thì lương hưu sau này của này của người lao động thấp” – ông Quảng lo ngại. Từ băn khoăn ấy, theo ông Lê Đình Quảng – Phó trưởng ban Quan hệ lao động, Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam, một khi năng lực thương lượng của người lao động và tổ chức công đoàn còn nhiều hạn chế, vẫn cần sự quản lý và can thiệp của Nhà nước vào cơ chế tiền lương trong doanh nghiệp. Bên cạnh đó, cần có lộ trình để vừa nâng cao nhận thức cho người lao động, tăng cường quản lý Nhà nước trong doanh nghiệp, tạo hành lang pháp lý để đảm bảo người sử dụng lao động thực hiện tuân thủ pháp luật.

Quy định Nhà nước không can thiệp chính sách tiền lương giúp doanh nghiệp được "cởi trói"

Doanh nghiệp có thể “chảy máu” lao động nếu vi phạm chính sách tiền lương. Ảnh minh họa

Ở góc nhìn của người sử dụng lao động, ông Wang Chen Yi, Tổng giám đốc Công ty TNHH Ever Win (100% vốn Đài Loan, KCN Bình Chiểu, quận Thủ Đức, TP HCM), bày tỏ: “Nếu mức lương mà doanh nghiệp trả không tương xứng, chắc chắc người lao động khó có động lực làm việc và gắn bó lâu dài. Lúc này, doanh nghiệp sẽ rơi vào tình trạng “chảy máu” lao động. Tuân thủ pháp luật và phối hợp với công đoàn chăm lo cho người lao động nên là giải pháp ưu tiên”.

Tại cuộc họp ban soạn thảo Bộ Luật Lao động sửa đổi mới đây, Thứ trưởng Bộ LĐ-TB-XH Doãn Mậu Diệp đã giải tỏa một phần băn khoăn về vần đề này. Theo đó, trong lần cải cách này, về cơ bản tiền lương ở khu vực doanh nghiệp vẫn phải tuân thủ quy định của Bộ luật Lao động. Tuy nhiên thang lương, bảng lương trong doanh nghiệp, khoảng cách các bậc như thế nào, rồi thời gian tăng lương là bao nhiêu hoàn toàn do doanh nghiệp tự quyết định trên cơ sở thương lượng với tổ chức đại diện người lao động tại doanh nghiệp đó, miễn là tiền lương mà doanh nghiệp trả cho người lao động không thấp hơn mức lương tối thiểu do Thủ tướng Chính phủ công bố.

Trước câu hỏi làm thế nào để doanh nghiệp không thể lợi dụng các quy định của luật để “ép” lương người lao động, đại diện Cục Quan hệ tiền lương (Bộ LĐ-TB&XH) cho rằng pháp luật bao giờ cũng cân bằng lợi ích cho 2 bên, quan điểm xây dựng luật là giảm bớt thủ tục cho doanh nghiệp phát triển nhưng vẫn đảm bảo quyền lợi cho người lao động.