Theo khảo sát được thực hiện bởi Marie Stopes International gần đây cho thấy, rất nhiều phụ nữ tại các vùng nông thôn có nhu cầu sử dụng biện pháp tránh thai nhưng chưa được đáp ứng.

Bên cạnh đó các dịch vụ kế hoạch hóa gia đình đa dạng, đáp ứng được nhu cầu của cộng đồng tại tuyến xã còn rất hạn chế như: 42,3% trạm y tế không thường xuyên thực hiện dịch vụ đặt vòng; 23% người cung cấp dịch vụ tuyến xã gặp khó khăn khi đặt dụng cụ tử cung do chưa được tập huấn đầy đủ, không đủ trang thiết bị, hoặc ít thực hiện; cơ cấu sử dụng phương tiện tránh thai chưa đa dạng; ngân sách quốc gia cho kế hoạch hóa gia đình hàng năm liên tục giảm và chậm giải ngân; Chính phủ có chủ trương chuyển dịch mạnh mẽ từ bao cấp sang xã hội hóa các phương tiện tránh thai và dịch vụ kế hoạch hoá gia đình.

Việc thiếu hụt các phương tiện tránh thai trong Chương trình dân số – kế hoạch hóa gia đình có thể dẫn tới tăng số phụ nữ mang thai hay số sinh con ngoài ý muốn, tăng số ca phá thai hay tăng dân số, nhất là vùng có mức sinh cao và chưa ổn định. Ảnh: Zing

Tình trạng này sẽ tạo ra gánh nặng về kinh tế đối với cá nhân, gia đình và xã hội đồng thời tạo áp lực lên hệ thống chăm sóc sức khỏe nhân dân và an sinh xã hội của Việt Nam.

Một trong những khó khăn mà Việt Nam đang phải đối mặt là khi từ năm 2011 Việt Nam trở thành quốc gia có thu nhập trung bình, các nhà tài trợ quốc tế chuyển trọng tâm hỗ trợ sang lĩnh vực khác hoặc quốc gia khác, đến nay chưa có nhà tài trợ quốc tế nào cam kết nguồn vốn ODA để hỗ trợ phương tiện tránh thai để cấp “miễn phí” như trước đây. Tỷ lệ dân cư có nhu cầu về phương tiện tránh thai chưa được đáp ứng còn khá cao với 11,2% trong nhóm phụ nữ đã kết hôn, 22,7% trong nhóm phụ nữ chưa kết hôn, và khoảng 34,3% trong nhóm vị thành niên/thanh niên. Ước tính nhu cầu ngân sách cho chương trình mục tiêu y tế dân số giai đoạn 2016-2020, Việt Nam cần khoảng 8.913 tỷ đồng (392 triệu USD) trong đó dự kiến chi hoạt động dân số – kế hoạch hóa gia đình là rất hạn chế, chỉ bằng 46% kinh phí cho giai đoạn 2011-2015.

Bà Nguyễn Thị Bích Hằng, Trưởng đại diện của tổ chức Marie Stopes International tại Việt Nam cho biết: “Mô hình tăng cường năng lực cung ứng dịch vụ kế hoạch hóa gia đình tại y tế công tuyến cơ sở sẽ hỗ trợ tích cực cho việc hoàn thành các mục tiêu về dân số và phát triển của Việt Nam trong những năm tới.

Đặc biệt cách tiếp cận chú trọng đầu tư vào trạm y tế xã sẽ giúp cho các dịch vụ KHHGĐ thiết yếu được sẵn có một cách bền vững tại tuyến gần dân nhất, từ đó góp phần giảm chi phí tiếp cận dịch vụ cho người dân và giảm tải cho y tế tuyến trên. Mô hình này cũng đồng thời chú trọng tập huấn nâng cao năng lực cho người cung ứng dịch vụ, tăng cường năng lực quản lý các chương trình dân số và kế hoạch hóa gia đình của địa phương và thúc đẩy mạnh mẽ chủ trương xã hội hóa các dịch vụ y tế dự phòng của chính phủ Việt Nam”.