Với mức phạt hành vi bán hàng đa cấp bất chính lên 80-100 triệu đồng, hy vọng bước tiến này sẽ giúp giảm hoạt động bán hàng đa cấp trái phép.

Bán hàng đa cấp biến tướng: E ngại chiêu trò mới, hình thức cũ

Hiện nay hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp bất chính đang gây nhiều hệ lụy nghiêm trọng. Do hoàn cảnh khó khăn, không ít người đã sập bẫy công ty bán hàng đa cấp dởm, lâm cảnh nợ đầm đìa. Đối tượng bị hướng tới nhiều nhất là sinh viên và người già…

Điển hình như vụ việc hàng trăm cựu binh “dính bẫy” đa cấp sau chuyến tham quan miễn phí đã gây xôn xao vùng quê Hà Tĩnh thời gian gần đây.

Cụ thể, theo thông tin đăng tải trên báo Đời sống pháp luật, thông qua hội CCB huyện Hương Sơn, hội CCB các xã, thị trấn được công ty TNHH Dịch vụ Thương mại và Du lịch Á Châu đài thọ 1 chuyến tham quan di tích lịch sử trọn gói trong ngày. Ngoài tham quan các điểm di tích, dâng hương, dâng hoa, đoàn được phía công ty Á Châu mời một “bữa ăn miễn phí” tại cửa hàng của mình. Đáng nói, sau bữa ăn trưa, phía công ty đã tách đoàn thành nhiều nhóm, rồi lần lượt đề nghị các CCB mua các sản phẩm “đa năng” được cho là của công ty.

Bằng những lời giới thiệu hấp dẫn, cùng sự nể nang doanh nghiệp, nhiều CCB đã bỏ tiền ra mua sản phẩm. Theo một số CCB, tất cả các sản phẩm này khi mang về sử dụng đều không hữu ích, chất lượng kém. Đối chiếu với thị trường, những sản phẩm các CCB mua của công ty giá cao gấp 5-6 lần.

Ông Nguyễn Công Oánh, hội viên hội CCB xã Sơn Hàm bức xúc nói: “Lúc đầu khi công ty tổ chức đưa đoàn đi cho thấy rất chu đáo, tạo được niềm tin cho hội viên. Chỉ có điều là sau đó, công ty giới thiệu và bán các sản phẩm cho hội viên với giá đắt. Do nể nên mọi người đều mua sản phẩm. Nhưng khi về nhà, đem các đồ dùng ra sử dụng mới hay toàn các sản phẩm kém chất lượng, giá cả lại cao gấp nhiều lần giá thị trường”.

Trước những lời giới thiệu hấp dẫn, có đoàn bỏ tiền ra mua đến hàng chục, hàng trăm sản phẩm như: Nồi áp suất, chảo chống dính… Ngoài ra những ai mua sản phẩm trên 1,5 triệu đồng sẽ được tặng 1 vé miễn phí để tiếp “trải nghiệm” lần sau.

“Nhà đầu tư” thuyết trình giới thiệu rất nhiều sản phẩm. Ảnh: Đời sống pháp luật

Ông Nguyễn Đình Ngân, Chủ tịch hội CCB huyện Hương Sơn bày tỏ: “Trong thâm tâm tôi cứ nghĩ là họ làm việc này bằng nghĩa cử cao đẹp, chứ không nghĩ là họ lại bán các sản phẩm cho hội viên. Khi phía công ty TNHH Dịch vụ Thương mại và Du lịch Á Châu đến làm việc với tôi, họ không hề cho tôi biết giá cả và chất lượng sản phẩm. Nhưng qua sự việc, tôi biết được giá bán các mặt hàng cho các hội viên là rất đắt”.

Từng cảnh báo về việc người dân có thể dính bẫy bán hàng đa cấp trái phép, trao đổi trên báo điện tử Một Thế Giới, Luật sư Trần Minh Hùng, Đoàn Luật sư TP.HCM cho rằng, hình thức kinh doanh đa cấp biến tướng dưới nhiều dạng kinh doanh đẩy nhiều người dân, nạn nhân vào chỗ điêu đứng, từ hoạt động kinh doanh bất động sản, cho thuê, hợp đồng góp vốn kinh doanh, đầu tư, diễn thuyết, học làm giàu… đều núp bóng hình thức đa cấp gây ra biết bao nhiêu hệ lụy cho xã hội. Sau khi nhà nước có chính sách và xử phạt nhiều công ty đa cấp về lĩnh vực hàng hóa thì họ lại biến tướng dưới các hình thức mới như bất động sản, tiền ảo qua mạng, góp vốn đầu tư… làm nhiều người dân bị gài bẫy, tiền mất tật mang.

“Thực tế những hình thức kinh doanh không thu lại được lợi nhuận thực tế mà mang tính chất ảo, có dấu hiệu lừa đảo nhưng hiện nay chưa có quy định pháp lý cụ thể nên những cá nhân, tổ chức vi phạm ngang nhiên thách thức dư luận, thách thức pháp luật nên gây bức xúc cho người dân”, ông Hùng nói.

Thậm chí, theo ông Hùng, có những công ty không kinh doanh về đa cấp nhưng hoạt động kinh doanh giống đa cấp, tương tự đa cấp, hay nói cách khác là “núp” bóng đa cấp để dụ dỗ, lừa đảo khách hàng đã làm cho nhiều nạn nhân sập bẫy. Do quy định pháp luật không rõ ràng và thỏa thuận trên giấy tờ như hợp đồng góp vốn, đặt cọc góp vốn, đầu tư… nên rất khó để xử lý hình sự những hành vi này.

Ngoài ra, vị này cho rằng điều luật cần quy định cụ thể những hành vi nào là vi phạm để định khung hình phạt và thuận tiện cho việc xử lý những cá nhân, tổ chức vi phạm và tạo tính răn đe với người vi phạm.

1. Người nào tổ chức hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp mà không có giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp hoặc không đúng với nội dung giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp thuộc một trong các trường hợp sau đây, nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 174 và Điều 290 của Bộ luật này, thì bị phạt tiền từ 500.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 02 năm:

a) Đã bị xử phạt vi hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm; b) Thu lợi bất chính từ 200.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng; c) Gây thiệt hại cho người khác từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.500.000.000 đồng.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 1.000.000.000 đồng đến 5.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:
a) Thu lợi bất chính 1.000.000.000 đồng trở lên; b) Gây thiệt hại cho người khác 1.500.000.000 đồng trở lên; c) Quy mô mạng lưới người tham gia từ 100 người trở lên.

3. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm”.

Các hình thức kinh doanh đa cấp ngày càng biến tướng khó lường. Ảnh minh họa

Tăng mức phạt bán hàng đa cấp: Hy vọng dân nghèo không ‘dính bẫy’ lừa đảo

Trước tình trạng hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp bất chính đang ngày càng biến tướng gây hệ lụy nghiêm trọng, Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 141/2018/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định quy định xử lý vi phạm pháp luật trong hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp.

Cụ thể, quy định phạt tiền từ 80-100 triệu đồng khi yêu cầu người khác phải đặt cọc, nộp một khoản tiền hoặc mua một số lượng hàng hóa để được ký hợp đồng; không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ mua lại hàng hóa theo quy định của pháp luật.

Ngoài ra, mức phạt trên cũng được áp dụng cho hành vi cấp tiền hoặc lợi ích kinh tế khác cho người tham gia bán hàng đa cấp giới thiệu người khác vào đường dây mà không phải từ việc mua, bán hàng hóa của người được giới thiệu.

Hành vi từ chối chi trả các khoản hoa hồng, tiền thưởng mà người tham gia bán hàng đa cấp có quyền nhận hoặc cung cấp thông tin gian dối về kế hoạch trả thưởng hoặc gây nhầm lẫn về tính năng, công dụng của hàng hóa cũng bị phạt từ 80-100 triệu đồng.

Trước đây, Nghị định 71/2014/NĐ-CP được ban hành năm 2014 quy định mức phạt đối với các hành vi trên là từ 60-100 triệu đồng. Như vậy, Nghị định mới đã nâng mức phạt tối thiểu lên thêm 20 triệu đồng.

Theo Nghị định mới, trong trường hợp hành vi vi phạm được thực hiện trên địa bàn từ 2 tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương trở lên sẽ tăng mức phạt lên gấp 2 lần.

Cùng với đó, tổ chức có hành vi vi phạm còn có thể bị tịch thu tang vật, gồm cả tịch thu khoản lợi nhuận thu được từ hành vi vi phạm và buộc cải chính công khai.

Ngoài ra, Nghị định số 141/2018/NĐ-CP cũng bổ sung mức phạt từ 20-25 triệu đồng đối với cá nhân tham gia vào hoạt động của tổ chức, cá nhân kinh doanh đa cấp nhưng chưa được cấp giấy phép hoạt động ở lĩnh vực này.

Phạt tiền từ 30-40 triệu đồng đối với cá nhân tổ chức hội nghị, hội thảo, đào tạo, giới thiệu về hoạt động kinh doanh đa cấp khi chưa được cấp giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp.

“Phạt tiền từ 40-50 triệu đồng đối với cá nhân kinh doanh đa cấp khi chưa được cấp giấy chứng nhận đăng ký thu lợi bất chính dưới 200 triệu đồng hoặc gây thiệt hại cho người khác đến dưới 500 triệu đồng”, Nghị định số 141 quy định.

Nghị định 141/2018/NĐ-CP chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 25/11.