Dù những bích họa này chưa được đánh giá cao, nhưng với ý tưởng sáng tạo độc đáo đã góp phần “thay áo mới” cho nhiều tuyến đường.

Gần đây hàng loạt những bích họa xuất hiện trên phố Phan Đình Phùng đã thu hút một lượng lớn bạn trẻ tới để “selfie”. Số bích họa này được các cựu học sinh của trường PTTH Phan Đình Phùng lên kế hoạch thực hiện nhân kỉ niệm 45 năm thành lập trường. Mang chủ đề “Hà Nội xưa và nay”, các bích họa đều được vẽ bởi các họa sĩ chuyên nghiệp – trong đó đa phần gắn với những hình ảnh tiêu biểu của Thủ đô trong quá khứ như cầu Long Biên, chùa Một Cột, gánh hàng hoa, tàu điện…

 

Dãy tường cũ kỹ trên phố Phan Đình Tùng được thay mới bằng những bích họa đẹp mắt.

Là loại hình mỹ thuật công cộng, bích họa gây hiệu ứng thị giác trực tiếp tới người xem. Và khi được đầu tư bằng nguồn vốn xã hội hóa, tại những địa điểm vốn không có gì đặc biệt (thậm chí là xuống cấp) về cảnh quan, một cách tự nhiên, bích họa lập tức cho thấy những ưu điểm của mình. Đó là một trong những lý do để mấy năm qua, tại nhiều xóm phố, ngôi làng ở Hà Nội, người ta vẽ đủ thứ, từ chim, hoa, cá, cảnh, cổng làng, bờ ao, giếng nước, tháp rùa, tranh cổ động tuyên truyền bảo vệ môi trường hay sinh đẻ có kế hoạch, chép cả thơ ca hò vè…

Lần lượt những bức bích họa đã len lỏi vào phố nhỏ ngõ nhỏ của các khu dân cư ngõ 78 đường Duy Tân, ngõ 136 Hồ Tùng Mậu, khu tập thể ở chùa Láng, ngõ 68 phố Yên Phụ, trên tường của Trường THPT Phú Thượng (quận Tây Hồ)… Thậm chí phong trào bích họa về tận các làng quê. Năm 2017, công trình làng bích họa với những bức bích họa dọc tuyến đường chính trong làng Đông Khê, xã Đan Phượng đã được hoàn thành.

Vai trò của không gian nghệ thuật công cộng từ những bích họa đường phố

Phong trào bích họa ở Hà Nội đã lan về xã Đan Phượng, huyện Đan Phượng.

Những bích họa vẽ hoa lá hay cổ động bảo vệ môi trường… chưa thể nói là đẹp nhưng cũng làm vui xóm làng. Vài tháng trước, thôn Đoài Khê cạnh bên hoàn tất những bức vẽ trên tường nhà, cột điện dọc con đường chính trong làng.

Hồi tháng 9/2017, hàng loạt cột điện, trụ đèn trên một số tuyến phố ở TP Hồ Chí Minh được các bạn sinh viên vẽ bằng những bông hoa năm cánh, mầu đỏ cùng với thông điệp “Hãy nghĩ về môi trường”.

Vai trò của không gian nghệ thuật công cộng từ những bích họa đường phố

Cột điện vẽ hoa ở quận 11, TP Hồ Chí Minh.

Không chỉ có ở TP.HCM, một ví dụ thành công cho nghệ thuật công cộng đó là làng bích hoạ ở Tam Kỳ, Quảng Nam. Ngôi làng này đã nhận giải Cảnh quan du lịch châu Á 2017. Từ một ngôi làng chài nghèo, nơi đây đã được vẽ bởi những bức hoạ phù hợp với không gian biển, biến Tam Kỳ trở thành điểm du lịch, đồng thời cải thiện đáng kể đời sống của người dân.

Chia sẻ về dự án 28 bích họa trên phố Phan Đình Phùng, hoạ sĩ Trần Nhật Thăng – một cựu học sinh trường Phan Đình Phùng tâm sự: “Có 3 hoạ sĩ chính. Tôi là người đạo diễn điều hành, người lên kịch bản và thi thoảng tham góp một chút nét với các anh em. 3 người chính là hoạ sĩ Quân, hoạ sĩ Tường và hoạ sĩ Tuấn. Họ đều là những hoạ sĩ tốt nghiệp trường đại học Yết Kiêu”.

“Thực ra đây là một hạng mục trong khoảng mấy chục hạng mục của trường Phan Đình Phùng kỉ niệm 45 năm thành lập. Đây chỉ là một trong những “gạch đầu dòng” mà thôi. Vấn đề ở đây là chúng tôi đều đồng thuận với nhau. Tôi là hoạ sĩ chịu trách nhiệm và cô Hiệu trưởng cùng Ban giám hiệu đều đồng thuận”.

“Phố Phan Đình Phùng là một trong những con phố đẹp nhất Hà Nội, và đoạn tường này cũng là đẹp nhất trên phố Phan Đình Phùng. Đây là đoạn phố duy nhất có thể vẽ lên tường trên con phố này. Chúng tôi muốn truyền tải những thông điệp chung nhất của xã hội chứ không phải là thông điệp riêng của trường Phan Đình Phùng” – hoạ sĩ Thăng cho biết thêm.

Vai trò của không gian nghệ thuật công cộng từ những bích họa đường phố

28 bức tranh bên ngoài tường bao quanh trường PTTH Phan Đình Phùng . Ảnh: Báo Tin Tức

Mặc dù những bích họa này vẫn nhận được sự đánh giá dè dặt, thậm chí là ít nhiều chưa nhận được sự ủng hộ từ một số họa sĩ. Tuy nhiên, với ý tưởng sáng tạo độc đáo này đã góp phần “thay áo mới” cho nhiều tuyến đường, đặc biệt là những địa điểm đang xuống cấp về cảnh quan, thu hút sự chú ý của khách du lịch và góp phần kết nối cộng đồng.