Dự án xây dựng Nhà hát 1.500 tỉ đồng ở Thủ Thiêm (quận 2, TP.HCM) đang ‘nóng’ dư luận. Vấn đề này đang tạo ra nhiều luồng ý kiến trái chiều trong giới nghệ sĩ và các nhà chuyên môn…

>> Nhà hát 1.500 tỷ tại Thủ Thiêm: Mang giá trị văn hóa cho dân hay sự lãng phí?

>> Xây nhà hát 1.500 tỷ: Họp bất thường và những băn khoăn đáng chú ý

>> Hà Nội từng ấp ủ 3 dự án ‘khủng’ không kém Nhà hát Thủ Thiêm

“Dân cần ăn no mặc ấm”

Liên quan đến quyết định xây dựng nhà hát Giao hưởng Nhạc vũ kịch trị giá 1.500 tỷ đồng tại khu đô thị Thủ Thiêm (quận 2, TP.HCM) đang xôn xao dư luận trong những ngày qua, trao đổi trên báo Thanh niên,  PGS-TS Nguyễn Lê Ninh, Ủy viên Hội đồng tư vấn khoa học – kỹ thuật – môi trường (Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam TP.HCM) cho biết ông cảm thấy không hào hứng đối với thông tin thành phố sẽ bỏ ra một số tiền lớn như vậy để xây nhà hát tại khu vực Thủ Thiêm.

Thứ nhất, tình hình xã hội của khu đô thị này chưa ổn định sau khi Thanh tra Chính phủ vừa chỉ ra rất nhiều sai phạm. Tinh thần của người dân chưa ổn định, dân cư đô thị chưa cảm thấy “bình yên” thì chưa nên vội nói đến nâng cao, vui chơi. Ông Ninh nhận xét xung quanh khu đô Thủ Thiêm hiện vẫn là vùng nông thôn, chưa phải là khu đô thị sầm uất với nền kinh tế cho phép người dân có thu nhập cao hướng đến các hoạt động vui chơi hưởng thụ. Còn đối với các khu dân cư ở vùng khác, đường sang quận 2 hiện nay chưa đảm bảo nhu cầu giao thông hiện hữu, thường xuyên ách tắc, ngập lụt nên cũng hạn chế người dân qua xem ca nhạc.

PGS-TS Nguyễn Lê Ninh cho rằng thành phố nên sử dụng 1.500 tỉ đồng cho những việc cần làm ngay thay vì xây nhà hát. Ảnh: Thanh niên

PGS-TS Nguyễn Lê Ninh nhấn mạnh thêm rằng người ta lo “ăn no mặc ấm” rồi mới tính đến “ăn ngon mặc đẹp”. Hiện nhu cầu thực tiễn tối thiểu của người dân thành phố còn chưa đáp ứng đủ, đường xá, cầu cống, bệnh viện quá tải không có tiền mở rộng, nâng cấp mà đã lo xây một công trình lớn mang tính biểu tượng để lấy tiếng thơm là chưa phù hợp.

“1.500 tỉ không phải số tiền nhỏ. Thành phố nên sử dụng cho những việc cần làm ngay, đó là đầu tư cho các nhu cầu thực tiễn, cải thiện, nâng cấp đời sống của người dân. Khi đời sống chưa thái bình thì chưa nên nghĩ đến hưởng thụ, nếu không muốn bị đánh giá là hám danh”, ông Lê Ninh đề xuất.

Làm thế nào cho dân tin

Xung quanh vấn đề này, trao đổi trên báo Người đưa tin, thạc sĩ Trịnh Đăng Khoa, Phó Trưởng khoa Quản lý văn hóa – nghệ thuật, đại học Văn hóa TP.HCM cho biết, chủ trương xây dựng nhà hát Nhạc, giao hưởng và kịch nghệ là hoàn toàn đúng nhưng không nên quá vội vàng trong thời điểm này. Dư luận bàn tán, bất đồng quan điểm vì mấu chốt là tính thời điểm. Tuy dự án đã có từ khi thiết kế khu đô thị Thủ Thiêm nhưng thời gian qua, đất đai tại đây luôn là điểm nóng. Người dân bất đồng với chính quyền vì chưa thể an tâm, an lòng, chưa được giải quyết thỏa đáng.

Ths Trịnh Đăng Khoa, Phó Trưởng khoa Quản lý văn hóa – nghệ thuật, đại học Văn hóa TP.HCM. Ảnh: Người đưa tin

Theo ông Khoa, ngoài vấn đề kinh phí và yếu tố tâm lý khi sai phạm tại khu vực Thủ Thiêm chưa được giải quyết ổn thỏa thì người dân còn nhắc lại bài học từ nhà hát cải lương Trần Hữu Trang (trung tâm nghệ thuật cải lương Hưng Đạo). Trong đó, việc cải tạo công trình này bị nâng kinh phí và xây dựng không phù hợp biểu diễn càng khiến dư luận băn khoăn. Yếu kém này thuộc về công tác tổ chức quản lý và giám sát xây dựng. Và qua nhiều lần làm không đúng của cơ quan Nhà nước, người dân sẽ bị mất lòng tin. Bây giờ, người dân phản ứng nhà hát mới cũng là điều dễ hiểu”, ông Khoa phân tích.

“Vì thế, chính quyền và người dân cần giải quyết các bất đồng bằng đối thoại trước khi khởi công xây dựng. Sự đồng thuận của người dân là quan trọng nhất. Nếu người dân thấy được lợi ích trong tương lai thì tự động sẽ thay đổi cách nhìn nhận”, ông Khoa nói thêm.

Không nên vội vàng

Bày tỏ quan điểm trên báo Dân trí về vấn đề này, kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn, chuyên gia quy hoạch kiến trúc tại Việt Nam và khu vực Bắc Mỹ cũng nhận định việc xây dựng nhà hát thời điểm này là chưa cần thiết.

Kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn cho rằng, cần cân nhắc kỹ việc có nên xây dựng nhà hát ở Thủ Thiêm hay không, bởi việc xây dựng nhà hát không phải là yếu tố quan trọng kích thích sự phát triển kinh tế ở Thủ Thiêm. Yếu tố quan trọng nhất hiện nay chính là hạ tầng.

“Chúng ta có thể dùng ngân sách làm nhà hát để ưu tiên làm cầu đường bộ và hạ tầng trước. Hơn 1.500 tỷ đồng thì xây được vài cây cầu rồi, có cầu thì Thủ Thiêm sẽ phát triển nhanh hơn là có nhà hát. Khi có hạ tầng phát triển thì giá trị vùng đất Thủ Thiêm cũng sẽ tăng lên, nhà đầu tư sẽ tới đây để tìm kiếm cơ hội. Nếu Thủ Thiêm phát triển tốt thì thành phố có thể không cần tốn ngân sách để làm nhà hát, mà nhà hát có thể được xây dựng nhờ nguồn vốn xã hội hóa”, kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn nói.

Kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn, chuyên gia quy hoạch kiến trúc tại Việt Nam và khu vực Bắc Mỹ. Ảnh: Dân trí

Cũng theo kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn, chỉ nên xây dựng nhà hát khi hạ tầng của thành phố đã được hoàn chỉnh và ổn định.

Hiện nay, TPHCM còn gặp khá nhiều vấn đề về hạ tầng như ngập nước, thiếu bệnh viện, dự án Metro ngưng trệ, thiếu bãi đậu xe… nên việc xây nhà hát lúc này là chưa phù hợp. Ở các nước phát triển hàng đầu thế giới như Mỹ, Pháp thì nhà hát cũng được xây dựng sau cùng.

Kiến trúc sư nhận định, việc chọn khu vực Thủ Thiêm để xây dựng nhà hát là phù hợp. Tuy nhiên, nếu đã làm nhà hát thì cần làm cho đáng vì TPHCM là đô thị lớn, có tốc độ phát triển mạnh mẽ và là “đầu tàu” kinh tế của cả nước. Nếu xây dựng nhà hát thì TPHCM cần làm quy mô, có khu biểu diễn cao cấp, trong nhà, ngoài trời đầy đủ. Để làm được nhà hát như vậy thì cần quỹ đất lớn từ 2-3ha.

Theo ông Nam Sơn, nếu TPHCM đã kiên quyết làm nhà hát thì nhà hát này cũng không nên chỉ có giao hưởng và nhạc kịch mà nên có thêm cải lương, chèo và nhiều loại hình nghệ thuật khác. Điều này sẽ khiến nhà hát hấp dẫn hơn với nhiều đối tượng trong xã hội.

Bàn trong bối cảnh này quá nhạy cảm

Bàn về quyết định xây dựng nhà hát 1.500 tỷ đồng ở Thu Thiêm, chia sẻ trên tờ Zing, Phó trưởng đoàn ĐBQH TP.HCM Phan Nguyễn Như Khuê cho biết, việc đưa ra chủ trương xây Nhà hát Giao hưởng, Nhạc và Vũ kịch lần này là để các đại biểu cân nhắc, xem xét và là cơ sở để thành phố có cơ chế triển khai kiến trúc. Tuy nhiên, việc xây dựng phải tới 2020-2022 mới thực hiện. “Những điều bàn bạc hiện tại mới là khởi động về mặt thủ tục. Nhưng đưa việc xây dựng nhà hát tại Thủ Thiêm ra bàn trong bối cảnh này là nhạy cảm”, ông Phan Nguyễn Như Khuê chia sẻ.

Ông Phan Nguyễn Như Khuê xem bản đồ Thủ Thiêm 1/10.000 do người dân trưng ra tại buổi tiếp xúc cử tri quận 2 vào ngày 9/5. Ảnh: Zing

Ông Khuê cũng cho biết, chủ trương xây Nhà hát Giao hưởng, Nhạc và Vũ kịch hơn 1.500 tỷ đồng đã có từ 20 năm trước, trải qua 3 nhiệm kỳ Chủ tịch UBND thành phố.

Tuy nhiên, trước đây, vị trí đặt nhà hát chưa chọn được, cũng chưa có nguồn tài chính để xây dựng. Tới tháng 8/2017, Phó chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Thị Thu mới ký quyết định chọn khu vực Thủ Thiêm (quận 2) và tỏ rõ quyết tâm có một công trình tầm vóc thế kỷ. Tới tháng 9/2018, UBND TP.HCM chính thức có tờ trình gửi HĐND TP xin thông qua chủ trương xây dựng.